Het BBV schrijft voor dat er een paragraaf Verbonden partijen wordt opgenomen in de (programma)begroting en jaarstukken. Verbonden partijen worden daarin gedefinieerd als samenwerkingsverbanden van onze provincie en externe partijen waarin wij zowel een bestuurlijk als een financieel belang hebben en die de status van publiek- of privaatrechtelijk rechtspersoon hebben. Er is sprake van een bestuurlijk belang als namens onze provincie iemand zitting heeft in het bestuur, of als onze provincie stemrecht heeft. Van een financieel belang is sprake zodra wij middelen ter beschikking stellen waarover risico wordt gelopen in geval van financiële problemen bij de verbonden partij. Het aangaan van banden met (verbonden) derde partijen komt voort uit het publieke belang. In het BBV wordt ook een opsomming gegeven van de verbonden partijen die onder dit regiem vallen, te weten:
- Gemeenschappelijke regelingen;
- Vennootschappen en coöperaties;
- Stichtingen en verenigingen;
- Overige verbonden partijen.
Daarbij moet ook verslag kunnen worden gedaan van:
- Het formele provinciaal belang in deze samenwerking en het openbaar belang dat daarmee gediend is;
- Het belang aan het begin en het eind van het begrotingsjaar;
- De verwachte omvang van het eigen- en vreemd vermogen;
- Het financiële resultaat en de mogelijk risico’s.
Bij andere soorten van samenwerking waarin wij participeren en waarin vaak grote multidisciplinaire regionale opgaven worden aangepakt zijn de formele bovenstaande criteria niet (helemaal) van toepassing. Over deze samenwerkingsverbanden wordt op andere wijze en op andere plekken in deze programmabegroting verantwoording afgelegd. Relevant blijft echter dat er verschillende soorten samenwerkingen zijn met externe partners die buiten de formele kaders van de verbonden partijen vallen, maar die essentieel zijn om grote maatschappelijke opgaven binnen onze provincie te realiseren.
Mede vanuit de bovenstaande notie is de nota Samenwerkende partijen in 2021 opgesteld en op 11 mei 2022 door u vastgesteld. In deze nieuwe nota is ruimte gecreëerd om naast de verbonden partijen, zoals wij die kennen uit deze paragraaf, ook samenwerkingsverbanden die buiten het formele kader vallen te behandelen als ware het een verbonden partij. In deze paragraaf van de begroting zullen wij ons, houdend aan de eisen van de BBV, beperken tot de formele verbonden partijen.
Hierna volgt een overzicht en informatie van de Verbonden Partijen.
In het financieel overzicht verbonden partijen ziet u de verwachte standen van het eigen en vreemd vermogen op basis van de meest recente gepubliceerde (half)jaarcijfers per 1 januari 2025 en 31 december 2025 zoals die zijn vastgesteld in de begrotingen dan wel jaarrekeningen van de verbonden partijen. Voor de privaatrechtelijke verbonden partijen betreffen de meest recente gepubliceerde (half)jaarcijfers veelal cijfers over 2025. Wij presenteren dit in één tabel na de toelichting per verbonden partij.
Belangrijke ontwikkelingen bij verbonden partijen
Bij een aantal verbonden partijen doen zich in 2027 ontwikkelingen voor die voor de provincie van belang zijn.
- Bij de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) is 2027 het eerste volledige jaar na de samenvoeging van de RUD Utrecht en ODRU. De organisatie richt zich in dit jaar op verdere professionalisering, kwaliteitsverbetering en de doorontwikkeling van de nieuwe organisatie.
- Bij het Recreatieschap Stichtse Groenlanden is sprake van financiële druk en een toenemende beheer- en onderhoudsopgave. Voor 2027 is een taakstelling opgenomen om een verdere stijging van de deelnemersbijdragen te voorkomen. Ook de voorgenomen uittreding van de gemeente IJsselstein per eind 2028 blijft een aandachtspunt.
- Bij Het Utrechts Archief spelen de uittreding van het ministerie van OCW, de verdere ontwikkeling van het e-depot en wijzigingen in de samenwerking tussen provincie en gemeente. Dit heeft gevolgen voor de governance.
- Voor Vitens blijft de omvangrijke investeringsopgave in de drinkwatervoorziening een belangrijk aandachtspunt. De investeringen nemen de komende jaren sterk toe, waardoor ook de financieringsbehoefte groeit. In 2027 wordt bovendien een besluit over de toekomstige vermogenskostenvoet (WACC) voorbereid, wat van invloed kan zijn op de financiële ruimte van Vitens.
- Bij de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) start in 2027 een nieuwe meerjarenperiode. De activiteiten worden voortgezet en geïntensiveerd, onder meer gericht op het toekomstbestendig maken, intensiveren en verduurzamen van bedrijventerreinen.
- Ook de ROM Utrecht Region start in 2027 met een nieuwe meerjarenstrategie voor de periode 2027-2030. Daarbij wordt ingezet op meerjarige programma's en het vergroten van de economische en maatschappelijke impact van de regionale ontwikkelingsactiviteiten.
- Bij B.V. Hart van de Heuvelrug gaat in 2027 de realisatie van de gebiedsontwikkeling op de voormalige vliegbasis Soesterberg een nieuwe fase in. De bouw van circa 500 woningen staat gepland en naar verwachting start tevens de bodemsanering.
- Voor Stedin blijft de grote investeringsopgave in het elektriciteitsnet een belangrijk aandachtspunt. Vanaf 2027 geldt daarnaast een nieuwe reguleringsperiode voor de tarieven. De combinatie van omvangrijke investeringen, netcongestie en de financieringsbehoefte vraagt blijvende aandacht van de aandeelhouders.
- Tot slot wordt bij het Fonds Nazorg gesloten stortplaatsen naar verwachting in 2027 de exploitatie van de stortplaats Smink beëindigd. De daadwerkelijke nazorgfase start naar verwachting vanaf 2032.
Gemeenschappelijke regeling
- Randstedelijke Rekenkamer (RRK)
- Recreatieschap Stichtse Groenlanden (RSG)
- Plassenschap Loosdrecht e.o.
- Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD)
- Het Utrechts Archief
- Gemeenschappelijk Orgaan Siteholder Hollandse Waterlinies
Stichtingen en verenigingen
- Inter Provinciaal Overleg (IPO)
- Het Huis van de der Nederlandse Provincies (HNP)
Coöperaties en vennootschappen
- Vitens NV
- Bank Nederlandse Gemeenten NV (BNG)
- Nederlandse Waterschapsbank NV (NWB)
- Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht NV (OMU)
- Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) Utrecht Region B.V.
- B.V. Hart van de Heuvelrug
- Stedin
- Coöperatieve Vereniging DOVA U.A.
Overige verbonden partijen
- Fonds Nazorg gesloten stortplaatsen