Bijlagen niet ter vaststelling (GS begroting 2027)

De omgevingsvisie zorgt voor een goede afweging tussen plannen en Utrechtse kwaliteiten door concentreren en combineren

De gebiedsontwikkeling is integraal en gericht op efficiëntie en kwalitatief hoogwaardig ruimtegebruik.

Er is passende woonruimte die aansluit bij de woningbehoefte in de provincie Utrecht.

Meerjarendoel

1.1.1

Het provinciaal omgevingsbeleid is beter en integraler.

1. Onze integrale lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving hebben we vastgelegd in de in 2026 gewijzigd vastgestelde Omgevingsvisie provincie Utrecht. We streven ernaar deze actueel te houden, en actualiseren haar in principe eens in de vier jaar. Daarbij betrekken we mede-overheden en inwoners. We geven uitvoering aan onze integrale lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving uit de gewijzigde Omgevingsvisie provincie Utrecht.   
2. In de Omgevingsverordening staan al onze regels over de fysieke leefomgeving. Om deze actueel en goed toepasbaar te houden wordt deze periodiek gewijzigd. In 2027 wordt een procedure doorlopen voor wijzigen van de verordening. We zijn voornemens één wijzigingsronde te doen van wijzigingen met een kleine politieke impact. Mogelijk start parallel een wijziging als gevolg van ontwikkelingen bij het Rijk op het gebied van stikstof en natuur.  
3. Wij maken samen met gemeenten en regio's plannen voor het realiseren van voldoende woningen en bedrijventerreinen met een goede kwaliteit. Dat leggen we vast in het Provinciaal Programma Wonen en Werken (PPWW). Door deze regelmatig te actualiseren spelen we goed en flexibel in op maatschappelijke ontwikkelingen en de daarmee samenhangende behoeftes. In 2027 wordt het nieuwe kader voor het PPWW 2028 vastgesteld door PS.

• De derde wijziging Omgevingsverordening provincie Utrecht is vastgesteld door PS.
• Het kader PPWW 2028 is vastgesteld door PS.

Meerjarendoel

1.1.2

Provinciale belangen zijn beter geborgd in samenwerking met (boven)regionale partners.

1. We werken samen met Rijk, buurprovincies, regio's, gemeenten en waterpartners om onze provinciale doelen te behalen. We versterken onze positie in diverse Rijk-regiosamenwerkingstrajecten. Hierdoor kunnen we beter sturen op het maken van afspraken met andere overheden over het realiseren van ambities, de onderlinge rolverdeling en in te vullen randvoorwaarden, waarbij ook de integraliteit gewaarborgd wordt. We benutten hiervoor de jaarlijkse Bestuurlijke Overleggen Leefomgeving en MIRT Noordwest met Rijk en regio.   
2. We actualiseren het Ruimtelijk-Arrangement Rijk-provincie Utrecht uit 2025 aan de hand van de vernieuwde werkwijze voor NOVEX-provincies. De Nota Ruimte en de gewijzigde Omgevingsvisie vormen het gezamenlijke vertrekpunt voor een ‘doorlopende strategische dialoog’. Hierin worden nieuwe ruimtelijke vraagstukken, spanningen en kansen tussen nationale en provinciale belangen en uitvoeringsknelpunten vroegtijdig besproken, zodat gezamenlijk kan worden bepaald welke keuzes nodig zijn en welke instrumenten daarvoor worden ingezet.  
3. In NOVEX-gebieden komen veel nationale opgaven samen, is de transitie ingrijpend of overstijgt het de grenzen van de provincie. NOVEX-gebieden zijn door het Rijk aangewezen. De provincie Utrecht kent vier NOVEX-gebieden, te weten Groene Hart, Utrecht-Amersfoort, Arnhem-Nijmegen-Foodvalley en Schipholregio. We geven samen met Rijk en regio uitvoering aan de projecten uit de Uitvoeringsagenda's en Regionale Investeringsagenda's (RIA’s) voor deze NOVEX-gebieden.

• Het Ruimtelijk Arrangement Rijk-provincie Utrecht is geactualiseerd op basis van de vernieuwde werkwijze voor NOVEX-provincies.   
• De uitvoeringsagenda’s en RIA’s voor de Utrechtse NOVEX-gebieden worden uitgevoerd.

Meerjarendoel

1.1.3

Het provinciaal omgevingsbeleid is beter geborgd in samenwerking met gemeenten.

1. Wij borgen onze provinciale belangen door beïnvloeding van gemeentelijke plannen. Dit doen wij door in te zetten op vroegtijdige betrokkenheid bij gemeentelijke plannen. Ons wettelijk instrumentarium is daarbij een stok achter de deur.   
2. Het coördinatiepunt gemeentelijke plannen en initiatieven organiseert de integrale afstemming en koersbepaling m.b.t. de beleidsdoorwerking in gemeentelijke plannen snel en efficiënt.
3. Het werken onder de Omgevingswet optimaliseren we door afstemming in de beleidscyclus. Door gericht relatiemanagement geven wij structuur aan de gebiedsgerichte aanpak en dialoog met gemeenten. Samen leggen wij werkafspraken en doelstellingen vast en creëren we een gezamenlijk overzicht van ruimtelijke initiatieven, zodat we vroegtijdig en samenhangend onze en gemeentelijke belangen kunnen borgen bij de gebiedsgerichte uitwerking van beleid.

• Voor 75% van de gemeenten hebben we een digitaal overzicht klaar van gebieds- en op uitvoering gerichte initiatieven en hoe we deze verbinden aan provinciale opgaven.
• Integrale afstemming en koersbepaling vindt door het coördinatiepunt gemeentelijke plannen en initiatieven snel en efficiënt plaats.
• We versterken de relaties met gemeenten en werken efficiënt samen onder de Omgevingswet.

Meerjarendoel

1.1.4

Omgevingsinformatie en monitoring van omgevingsbeleid wordt beter ingezet

1. Wij houden onze systemen en gegevens actueel om de aansluiting op de landelijke voorziening van het digitale stelsel voor de Omgevingswet te borgen. Daarnaast richten we ons regionaal, interprovinciaal en landelijk op betrouwbare en bruikbare informatie over de leefomgeving (informatieproducten) gericht op een gemeenschappelijke informatiebasis voor de ruimtelijke opgaven.
2. We passen onze ‘digitale scenario's’ toe, die ons moeten helpen bij een veelheid aan gebiedsgerichte vraagstukken, en versterken de regionale samenwerking hierin.
3. We ondersteunen monitoringsactiviteiten door voor verschillende monitors een vergelijkbare digitale omgeving in te zetten, waarbij de systematiek van de monitor omgevingsbeleid leidend is. We bevorderen integraliteit en betrouwbaarheid door ook voor verschillende monitors zoveel mogelijk dezelfde informatiebasis te hanteren. Het inrichten van een provinciaal indicatorenregister helpt overzicht te houden en kwaliteit te bewaken. De monitor Omgevingsbeleid ontwikkelen we door in lijn met wijzigingen in de Omgevingsvisie en actualiseren deze regelmatig op basis van (met name) informatie uit de provinciale programma’s.

• De juridische werkingsgebieden van beleid (geografische duiding) zijn actueel en onderdeel van een eenduidige informatiebasis voor programma’s onder Omgevingswet.
• We delen een digitale 3D simulatieomgeving om ruimtelijke afwegingen inzichtelijk te maken.
• De monitor Omgevingsbeleid is geactualiseerd. We maken een aanzet voor een indicatorenregister.

Meerjarendoel

1.2.1

Door gebiedsgericht participeren en reguleren gaan ruimtelijke ontwikkelingen sneller leiden tot een beter ruimtegebruik.

1. Om provinciale belangen te realiseren, leggen we burgerbindende planologisch-juridische kaders vast. Dit doen wij onder andere in de vorm van projectbesluiten.  
2. We zetten bij projecten en gebieden, waar integrale en complexe opgaven spelen die direct raken aan ons omgevingsbeleid actief in ter bevordering van samenwerking en het behalen van provinciale doelen. Dit doen wij vanuit en met het maatschappelijk initiatief, in samenwerking met gemeenten, waterschappen en waar nodig het Rijk.  
3. We werken samen aan diverse projecten zoals Groot-Merwede (A12-zone), Rijnenburg, Amersfoort Bovenduist, de Gebiedssamenwerking A(mersfoort) tot Z(eist), Regiopoorten (bv Driebergen-Zeist), Veenendaal de Klomp en De Nieuwe Meent, Kromme Rijnzone, de Eem en het programma Vitale Vakantieparken.

• We vervolgen de projectprocedure voor Hoogspanningsstation Utrecht Noord en Amersfoort Noord in het kader van de netcongestie. We vervolgen de projectprocedure windenergie (RES) voor in ieder geval Wijk bij Duurstede, Stichtse Vecht en Montfoort/Oudewater en aanvullend een nog te bepalen aantal gebieden.  
• Mogelijk starten we de projectprocedure voor de Rijnburg (Gelderland wordt trekker) en voor de Rondweg Veenendaal-Oost.  
• In de gebiedssamenwerkingen zorgen we voor een integrale provinciale inbreng en zetten stappen zoals het maken van bestuurlijke afspraken om richting uitwerking en realisatie te gaan.

Meerjarendoel

1.2.2

Hart van de Heuvelrug en Vliegbasis Soesterberg is ook opgenomen in de paragraaf grondbeleid.

1. We ronden de realisatie van laatste twee resterende natuuropgaven zover mogelijk af. Dit zijn de vergroening van Kamp van Zeist en de aanleg van de ecologische corridor over Camp New Amsterdam.  
2. B.V. Hart van de Heuvelrug geeft in opdracht van ons de woningbouwgronden van De Vliegbasis Zuid (voorheen Sortie 16), De Vliegbasis Noord (voorheen Woonwijk Vliegbasis Soesterberg) en Kavels Westflank uit. In totaal gaat het om circa 550 woningen. B.V. Hart van de Heuvelrug werkt met 3 geselecteerde marktpartijen (projectontwikkelaars) aan de uitvoeringsplannen om de projectmatige woningbouw te realiseren. Daarnaast worden ook kavels aan particulieren verkocht. De Kavels Westflank zijn inmiddels in de verkoop gegaan. De B.V. Hart van de Heuvelrug heeft ook een civiel aannemer om De Vliegbasis bouw- en woonrijp te maken geselecteerd. Binnenkort wordt gestart met de aanleg van de zogenaamde kattengracht, als natuurzoom tussen de woningbouw en de natuur (Utrechts Landschap). Eveneens is gestart met de woningbouwontwikkeling. In 2027 start de verkoop en realisatie van de eerste woningen.
3. B.V. Hart van de Heuvelrug pakt in onze opdracht de PFAS- verontreiniging van de bodem en het grondwater op de voormalige vliegbasis aan. Na het opstellen van een saneringsplan op hoofdlijnen en het verkrijgen van een beschikking zal in 2027 gestart worden met de sanering/uitvoering.

• De sloop van de opstallen en verhardingen is gereed en de inrichting van het natuurgebied Kamp van Zeist (15 hectare) is uitgevoerd. De inrichting van ecologische corridor over Camp New Amsterdam (14 hectare) is in uitvoering.
• Voor het project De Vliegbasis zijn de ruimtelijke procedures afgerond en ontheffingen/vergunningen voor flora en fauna-activiteiten aangevraagd dan wel afgerond en daarmee onherroepelijk. Partners zijn geselecteerd en de eerste planontwikkelingen uitgewerkt. Het bouwrijp maken van de plangebieden is gestart en er is gestart met de verkoop van de eerste kavels.  
• Het PFAS- saneringsplan op hoofdlijnen is gereed; de procedures en aanvragen voor beschikkingen, vergunningen en ontheffingen zijn doorlopen, de plannen van aanpak (deelplannen) en werkbestekken zijn afgerond en diverse benodigde aanbestedingsprocedures doorlopen, zodat nadien met de sanering kan worden gestart.

Meerjarendoel

1.2.3

Groen groeit beter mee met rode ontwikkelingen

1. We werken in het samenwerkingsprogramma Groen Groeit Mee met onze Pact partners, publiek /privaat, samen aan de ambitie om het (recreatieve) groen en water in onze regio evenwichtig mee te laten groeien met de duurzame verstedelijking.  
2. We werken samen met onze regiopartners in vijf voorbeeldgebieden om te komen tot integrale ontwikkelperspectieven voor het toevoegen van publiek toegankelijk recreatief groen uitloopgebied in relatie tot de verstedelijkingsopgave.  
3. We ondersteunen gemeenten bij het aantoonbaar bijdragen aan publiek toegankelijk of beleefbaar groen, gekoppeld aan de uitbreidingslocaties. Waarbij de inwoners toegang krijgen tot landschappen met een kwaliteit die aansluit bij recreatieve wensen en behoeften en waarbij kwetsbare natuurgebieden worden ontlast.

• In de Groen Groeit Mee voorbeeldgebieden hebben we met de betrokken partijen voor de gebiedssamenwerking maatwerkovereenkomsten gesloten. En werken toe naar uitvoering van de maatregelen uit het maatregelpakket groen-blauwe linten en scheggen.  
• Met de tenderregeling willen wij projecten bekostigen die de ontwikkeling van doorgaand toegankelijk of beleefbaar groen tussen stedelijke en landelijke gebieden stimuleren. Daarmee versterken we groene corridors en bevorderen we een recreatief toegankelijke groene verbinding van voordeur tot landschap.
• In 2027 werken we verder aan een monitor waarmee we de kwantitatieve en kwalitatieve resultaten van GGM in beeld kunnen brengen.

Meerjarendoel

1.3.1

Het provinciaal volkshuisvestingsbeleid ondersteunt beter de volkshuisvestingsopgave

1. Beleid: We werken aan de afronding en uitvoering van het eerste provinciale Volkshuisvestingsprogramma. Hiermee geven we invulling aan onze rol in het realiseren van voldoende woningen, betaalbaar wonen, passende huisvesting, toekomstbestendig bouwen en vitale en leefbare wijken. Tegelijkertijd vraagt de verdere uitwerking om een lerende aanpak. In de uitvoering bouwen we stap voor stap kennis en ervaring op over welke interventies en werkwijzen het meest bijdragen aan het behalen van onze volkshuisvestelijke ambities.
2. Expertise: Naast onze regisserende rol, vervullen we ook een stimulerende rol om onze volkshuisvestelijke ambities te realiseren. We stimuleren gemeenten, corporaties en bouwende partijen om aan de slag te gaan met thema’s als beter benutten van de bestaande voorraad, netbewuste nieuwbouw, toekomstbestendig bouwen, vitaliteit en leefbaarheid. Dit doen we door het delen van kennis, het geven van advies en bieden van ondersteuning.  
3. Monitoring: We beheren en ontwikkelen de Planregistratie Wonen. De planregistratie biedt actueel inzicht in de gemeentelijke woningbouwplannen binnen de provincie en ondersteunt de monitoring van de woningbouwopgave. In onze Monitor Volkshuisvesting volgen we trends en ontwikkelingen op verschillende volkshuisvestingsthema's. Hierdoor beschikken we over de informatie die nodig is om onze regierol effectief in te vullen. Daarnaast ontwikkelen we een beleidsmonitor om de voortgang van onze activiteiten en de resultaten van onze inspanningen inzichtelijk te maken. We erkennen daarbij dat het effect van onze inspanningen slechts beperkt kan worden vastgesteld, omdat de maatschappelijke ontwikkelingen en woningbouwopgave door veel factoren worden beïnvloed.

• In het eerste kwartaal van 2027 ligt het ontwerp van het eerste provinciale Volkshuisvestingsprogramma ter inzage. Vervolgens worden in 2027 de Nota van Beantwoording en het definitieve Volkshuisvestingsprogramma opgesteld en vastgesteld.
• Expertise op volkshuisvesting levert de randvoorwaarden die bijdragen aan het realiseren van de woningbouwopgave.
• De monitor Volkshuisvesting wordt geoptimaliseerd door uitbreiding van de volkshuisvestelijke thema’s.

Meerjarendoel

1.3.2

De woningbouwopgave vindt sneller en vraag gestuurd plaats.

1. We zetten ons actief in om de sleutelprojecten en 500+ projecten uit de regionale woondeals sneller te realiseren. Dit doen we door het inzetten van middelen van het programma versnelling woningbouw)., waaronder het expertnetwerk, flexpool en de adviespool. Daarnaast ondersteunen we bij het afdekken van het laatste deel van een publieke onrendabele top. Ook organiseren wij, kennis- en netwerkbijeenkomsten.  
2. We hebben een aanjaagrol in de aanpak van provinciebrede knelpunten en randvoorwaarden in de woningbouw. We voeren hier ook een actieve lobby op richting het Rijk.  
3. We gaan aan de slag met pilotprojecten gericht op het beter benutten van de bestaande voorraad.

• We voeren het programma Versnelling Woningbouw en de geactualiseerde regionale Woondeals uit en jagen hiermee de planvorming en realisatie van voldoende de woningen aan.
• Wij leveren concrete ondersteuning aan woningbouwprojecten in alle 26 Utrechtse gemeenten. Deze ondersteuning leveren we aan gemeenten en corporaties.
• We ondersteunen projecten die woningen toevoegen door beter benutten en jagen dit verder aan door de mogelijkheden van beter benutten van de bestaande voorraad onder de aandacht te brengen bij stakeholders.

Meerjarendoel

1.3.3

Wijken zijn vitaler door een integrale aanpak van sociale en fysieke wijkvernieuwing

1. We werken aan de verdere verbetering van het woon- werk- en leefklimaat in aandachtswijken. Dit doen wij door het uitvoeren van de Regio Deal Vitale Wijken II in Overvecht in Utrecht, Centrale As in Nieuwegein, Vollenhove in Zeist en Liendert in Amersfoort.  
2. We bestendigen de integrale aanpak met fysieke, sociale en economische projecten en interventies en sturen op basis van geleerde lessen bij in de uitvoering.  
3. We werken op verschillende niveaus samen met Rijk en gemeenten als één overheid en spelen een verbindende rol tussen betrokken partijen door het organiseren van kennisuitwisseling en netwerkbijeenkomsten, monitoring en het doen van aanvullend onderzoek.

• Het kennis- en monitoringsprogramma levert bruikbare informatie op over effectieve interventies en kan worden benut voor bijsturing van de integrale wijkaanpak. Het participatieve deel van het monitoringsprogramma met ruimte voor lokaal maatwerk loopt.  
• Er is een lerende aanpak, waarbij succesvolle interventies en geleerde lessen in Regio Deal verband worden geduid en vervolgens gericht worden gedeeld binnen een leernetwerk met gemeenten in de provincie. Dit wordt communicatief ondersteund.  

Meerjarendoel

1.3.4

Het aantal plekken voor opvang van asielzoekers en de huisvesting van statushouders sluit beter aan bij de opgave.

1. We ondersteunen gemeenten bij het vinden en realiseren van voldoende kwalitatieve locaties voor opvang en huisvesting van asielzoekers, statushouders en Oekrainers. Dit doen we conform de Utrechtse Aanpak.
2. We ondersteunen het bestuurlijke proces gericht op coördinatie en regie via de Provinciale Regie Tafel (PRT).
3. We werken actief aan het verbeteren van de kwaliteit van opvang en huisvesting door kennisdeling, het organiseren en samenbrengen van netwerken en het starten van pilots. Dit doen we via de jaarlijkse actielijnen zoals ‘meedoen vanaf dag 1’, ‘alternatieve woonvormen’ en ‘doorgaande lijn voor AMV’.

• We ondersteunen gemeenten in het vinden van oplossingen in de asielketen en het voldoen aan de wettelijke taakstellingen voor de opvang asielzoekers en de huisvesting van statushouders.  
• We ondersteunen gemeenten in het voldoen aan hun opgaven voor de opvang van Oekraïense ontheemden.  
• We ondersteunen het bestuurlijk proces gericht op coördinatie en regie via de Provinciale Regie Tafel (PRT).